Cách làm nến | Khái niệm hoá học

1. Làm nến màu

Ngày tế (Tết dương lịch và âm lịch), nếu chúng ta có hàng nến với ngọn lửa lung linh, đủ màu sắc để đón giao thừa thì hay biết bao nhiêu. 

Xin mách bạn cách làm ra những cây nến màu. Thân nến màu đỏ, ngọn lửa cũng có màu đỏ. Thân nến màu xanh, ngọn lửa cũng có màu xanh... và còn tỏa ra mùi thơm quyến rũ nữa.

Cách làm

- Thân nến làm bằng parafin, có thể mua parafin tại các cửa hàng hóa chất hoặc mua loại nến rẻ tiền để lấy parafin.

- Chất tạo màu cho thân cây nến là những chất màu có thể tan trong parafin nóng chảy như methy xanh (màu xanh), auramin (màu vàng), rodamin, eosin (màu đỏ)...

Cũng có thể tạo màu cho thân cây nến bằng cách đơn giản hơn là dùng phấn màu để bôi lên cây nến.

- Bấc nến làm bằng sợi bông, sợi lanh... không dùng sợi tổng hợp. Để bấc cháy không có tàn cần tẩm bấc bằng dung dịch natri borat hoặc natri photphat rồi phơi khô.

- Chất tạo màu cho ngọn lửa là các muối vô cơ

Hòa tan riêng từng muối vô cơ vào nước để được dung dịch bão hòa. Tẩm bấc vào dung dịch muối bão hòa rồi phơi khô

Khi cháy ngọn lửa sẽ có màu như sau:

+ KCl hay KNO₃: màu tím (bởi K⁺)

+ NaCl hay NaNO₃: màu vàng (bởi Na⁺)

+ LiCl hay LiNO₃: đỏ thắm (bởi Li⁺)

+ CaCl₂ hay Ca(NO₃)₂: đỏ gạch (bởi Ca²⁺)

+ BaCl₂ hay Ba(NO₃)₂: xanh nõn chuối (bởi Ba²⁺)

+ CuCl₂ hay CuSO₄: xanh da trời (Cu²⁺)

2. Làm nến thơm

Chất thơm: dùng nước hoa hay tinh dầu có thể hòa tan vào parafin khi nóng chảy

Khi đã chuẩn bị xong parafin để làm thân cây nến có màu và có mùi thơ; nến tẩm dung dịch muối vô cơ tạo màu cho ngọn lửa, ta tiến hành đổ khuôn để đúc thành cây nến.

Khuôn nến có thể dùng các ống bằng kim loại hay chất dẻo đã có sẵn hoặc gò bằng sắt tây.

Đặt bấc vào khuôn, sao cho đúng tâm rồi cố định phía dưới và phía trên. Nấu chảy parafin rồi đổ vào khuôn. Để nguội và tháo khuôn. 

Parafin nóng chảy ở 50-55^oC nhưng cần đun quá nhiệt độ này. Thường đổ khuôn ở 60-65^oC. Nếu đổ khuôn ở nhiệt độ thấp hơn, parafin sẽ đông cứng nhanh và bề mặt nến không nhẵn. Ở nhiệt độ cao hơn, độ nhớt quánh của parafin thấp làm nó dễ chảy qua các khe hở của khuôn.

Có thể đúc cây nến có nhiều màu, mỗi khúc một màu hoặc có vân bằng cách đúc từng khúc hay trộn lẫn các màu.

Cũng có thể dùng một chất vừa để tạo màu cho thân cây vừa tạo màu cho ngọn lửa. Thí dụ như:

+ Nến xanh lá cây: dùng crom (III) oxit. Màu ngọn lửa cũng xanh lá cây do ion Cr³⁺. Điều chế chất này bằng cách nhiệt phân muối amoni dicromat hoặc nung nóng natri dicromat với lưu huỳnh.

+ Nến vàng: dùng natri cromat làm màu cho thân nến. Ngọn lửa cũng vàng nhờ ion Na⁺

Trong những ngày lễ lớn chúng ta xem pháo hoa rực rỡ, muôn màu. Pháo hoa cũng được chế tạo theo nguyên tắc trên